طرح پرسشنامه ای جهت مانیفست شعر نو در مجله ی سخن

نامه به مجله سخن در پاسخ نامه اي است که به امضا پرويز ناتل خانلري در تاريخ 22 مرداد ماه 1332 همراه با پرسشهايي به نيمايوشيج
ارسال شده بود
نامه خانلري چنين است:
آقاي نيما يوشيج
مجله سخن براي آنکه عقيده اهل نظر و صاحبان ذوق را درباره "شعر نو" که اکنون مورد بحث است و موافق و مخالف فراوان دارد تحقيق کند و در معرض استفاده عموم قرار دهد پرسشنامه اي در اين باب تهيه کرده است که نسخه آن به ضميمه از نظر عالي مي گذرد.
متمني است پاسخ هر سوال را بکمال اختصار (حداکثر سه سطر) مرقوم داريد تا در مجله درج شود
1-آيا بنظر شما تغيير و تجددي در شعر فارسي لازم است؟
2-آيا وزن شعرفارسي را در خور تغيير مي دانيد؟ در اين صورت چه نوع وزني به نظر شما بايد جانشين وزنهاي معمول شود
3-آيا ممکن است شعرفارسي بي قافيه باشد؟
4-آيا حفظ قالبهاي معمول شعر فارسي (مانند قصيده و غزل و مثنوي و رباعي وجز اين ها)لازم است يا ميتوان قالب تازه اي بوجود آورد؟
5- آيا قالب شعر بايد معين و ثابت باشد يا شاعر آزاد است که به تناسب مضامين و معاني قالبهاي مختلفي ايجاد کند يا در قالب واحد تنوعي  پديد آورد
6- از شاعر امروز بيان چه نوع معني و مضموني را توقع داريد
7-در آثار معاصران از کدام قطعه شعر که به نظرتان داراي همه خصايص موجود است بيشتر لذت برده ايد

لازم به يادآوري است که پرويز ناتل خانلري پسرخاله ي نيما و سابقا شاگرد او بوده است
خداوند رفتگان را بيامرزد و زندگان را هدايت فرمايد. آمين

جواب نیما یوشیج به مجله سخن
مجله ادبیات و دانش و هنر امروز

جواب من به پرسشنامه شما به شما نرسیده است؟ تعجب می کنم. ولی اکنون برای من حوصله تجدید آن جواب نیست
به همین اکتفا می کنم :شما دیر رسیدید. قطار حرکت کرده بود.

نیما در نگاه دیگران

 

محمد حسين شهريار

 نيما ، موقعي که بنده تنها غزلساز بودم و رسيده بودم به حافظ و در حافظ مستغرق ، به من رسيد . آن موقع - خدا بيامرزد - مرحوم ضياء هشترودي کتاب « منتخبات آثارش » را چاپ کرد . در منتخبات آثار او من براي اولين دفعه با اسم نيما و «افسانه»ي نيما آشنا شدم . من افسانه نيما را فقط آنقدر که در کتاب هست ديده ام و تفصيلي دارد که من وقتي اين را خواندم «افسانه» نيما مرا از حافظ متصرف ساخت . يک ماه ، دو ماه من غرق در اين افسانه بودم .

مجله تهران مصور ، شماره 1125 ، صفحه 99

 

محمد معين

نيما در طي زندگاني ادبي خود در داستان نويسي ، نمايشنامه نويسي ، نگارش مباحث ادبي به آزمايش پرداخته است ولي آنچه که او را نامدار ساخته جنبه شاعري اوست . در شعر نيز وي مراحل مختلف را طي کرده :

سرودن اشعاري که شکل و قالب و مضمون آنها به سبک قد ماست . سرودن اشعاري که شکل و قالب آنها به سبک پيشينيان است ولي مضمون آنها نو و بکر مي باشد و سرودن اشعار به سبک نو . از اين سه نوع آنچه که شخصيت نيما را نشان مي دهد ، دسته اخير است .

مجموعه آثار نيما ، صفحه 1

فروغ فرخزاد

من نيما را خيلي دير شناختم و شايد به معني ديگر : خيلي بموقع . يعني بعد از همه تجربه ها و وسوسه ها و گذراندن يک دوره سرگرداني و در عين حال جستجو .

نيما عقيده و سليقه تقريبا قطعي مرا راجع به شعر ساخت و يک جور قطعيتي به آن داد . نيما براي من آغازي بود . نيما شاعري بود که من در شعرش براي اولين بار يک فضاي فکري ديدم و يک جور کمال انساني مثل حافظ . من که خواننده بودم ، حس کردم که با يک آدم طرف هستم نه يک مشت احساسات سطحي و حرفهاي مبتذل روزانه .

عامل که مسائل را حل و تفسير مي کردديد وحسي برتر از حالات معمولي و نيازهاي کوچک. سادگي او مرا شگفت زده مي کرد بخصوص وقتي که در پشت اين سادگي ناگهان با تمام پيچيدگيها و پرسشهاي تاريک زندگي بر خود را کشف کردم .

بيشترين اثري که نيما در من گذاشت در جهت زبان و فرمهاي شعريش بود . من نمي توانم بگويم چطور و در چه زمينه اي  تحت تأثير نيما هستم يا نيستم ، دقت در اين مورد کار ديگران است .

او به من حدي داد که حد انساني است من مي خواهم به اين حد برسم . ريشه يک چيز است فقط آنچه که مي رويد متفاوت است چون آدمها متفاوت هستند . من به علت خصوصيات اخلاقي و ذهني خودم و مثلا خصوصيات زن بودنم ، طبيعتا مسائل را به شکل اخلاقي خودم مي بينم . من مي خواهم نگاه او را داشته باشم ام در پنجره خودم نشسته باشم . من هيچ وقت مقلد نبوده ام .

به هر حال نيما براي من مرحله اي بود از زندگي شعري . اگر شعر من تغيير کرده - تغيير که نه- يعني چيزي شده که از آنجا تازه مي شود شروع کرد ، بدون شک از همين مرحله و همين آشنايي است .

حرفهايي با فروغ صفحه 9 و10

 

خبر

نمایشگاهی از عكس‌های جوانی نیما یوشیج برای نخستین بار در ایران به نمایش درمی‌آید.
در مراسم پنجاهمین سال درگذشت نیما یوشیج، عكس‌های جوانی نیما برای نخستین‌بار در ایران پس از پنجاه سال در نمایشگاهی به نمایش در‌می‌آید. این عكس‌ها از مجموعه عكس‌های كیومرث درم بخش است كه درم‌بخش در چهارده سالگی از نیما یوشیج هدیه گرفته‌است.
نمایشگاه عكس‌های نیما یوشیج شامل ۱۸ قطعه عكس مربوط به ۸۵ سال پیش است كه برای نخستین بار در ایران به نمایش درمی‌آید.
نیما این عكس‌ها را با دوربین لوبیتل گرفته است.
مراسم یاد‌بود پنجاهمین سال درگذشت نیما یوشیج شاعر نو‌پرداز و پدر شعر‌نوی ایران با نمایش مستند «دنیا خانه من است» ساخته كیومرث درم‌بخش چهار‌شنبه دوازدهم دی‌ماه ساعت ۱۷ در تالار‌ ناصری خانه‌ هنرمندان ایران برگزار می‌شود.
همچنین كیومرث منشی‌زاده درباره اشعار نیما و تاثیر او بر ادبیات ایران سخنرانی خواهد كرد.

فاطمه گودرزی با «نیمایوشیج»به تلویزیون می‌آید

«نیمایوشیج» عنوان فیلم سینمایی است كه به نویسندگی و كارگردانی«نادر كجوری» و تهیه‌كنندگی«علی مهام» و بازی«فاطمه گودرزی» به زودی از شبكه دو سیما پخش خواهد شد.

«فیلم سینمای نیمایوشیج»كه در حال حاضر در مرحله مونتاژ قرار دارد حدیث یك جستجو است جستجوی طویل و رنج آلود نیمایوشیج برای یافتن «افسانه» آن معشوق اثیری و معنوی كه همواره در روان ناهوشیار شاعر حضوری حقیقی و فعال دارد و منشأ همه عشق‌ها و شورها و شعرها و حتی مبارزات اجتماعی اوست،این فیلم ماجرای این جستجو را در چند دوره به تصویر كشیده است.
لازم به ذكر است كه اسماعیل محرابی،فاطمه گودرزی/محمدكاسبی/آتش تقی پور/علی اوسیوند/حسین حسینی/فلور نظری/حامد كمیلی/آزیتا رایجی/رضا مهران نژاد/محمد غم بین/نسترن بشردوست/پروین میكده/خسرو جوادی از بازیگران این فیلم هستند.
دیگر عوامل این فیلم عبارتند از:مدیر تولید: عزیز علیزاده/مدیر تصویربرداری: بهزاد علی آبادیان/برنامه ریز و دستیار اول كارگردان: رضا ابوفاضلی/منشی صحنه: مهرنوش الفتی/طراح گریم: بابك شعاعی/طراح صحنه و لباس: شهرام قدیری فرد/صدابردار: حمیدرضا قیاسی/تدوینگر: حسین احمدی/آهنگساز: پیروز ارجمند/تیراژ: توكلی فارسانی.

بر گرفته شده ار فارس